Global Voices στα Ελληνικά

Ελληνικά

Ο κόσμος μιλάει, τον ακούτε;

Αν οι καλές ιδέες είναι υπεράνω συνόρων, αυτή είναι υπεράνω ποδηλάτου. Πρόκειται, κατά την Bicicloteca [pt], για ένα ποδήλατο που μεταφέρει μια μικρή βιβλιοθήκη στο Σάο Πάολο της Βραζιλίας.

Το πρόγραμμα αυτό είναι ένας δημιουργικός και δυναμικός τρόπος να ενθαρρύνει στο διάβασμα ειδικά ανθρώπους που ζουν στους δρόμους, καθώς οι βιβλιοθήκες τυπικά ζητούν ταυτότητα και αποδεικτικό διαμονής για δανεισμό βιβλίων, έγγραφα που διαθέτουν οι άστεγοι.

Η πρωτοβουλία Bicicloteca προέκυψε από την ανάγκη αυτή και κέρδισε την υποστήριξη κατοίκων, ΜΜΕ και επιχειρήσεων του Σάο Πάολο. Τον Αύγουστο του 2012, έκλεισε ένα χρόνο διανομής βιβλίων και ενθάρρυνσης ανθρώπων να διαβάζουν βιβλία.

Η Bicicloteca στην Praça da Sé του Σάο Πάολο. Φωτογραφία: GreenMobility, Flickr (CC BY-NC 2.0)

Η Bicicloteca κινείται από τον Robson Mendonça, ένα 61χρονο βιβλιοθηκάριο, που ζούσε παλιά στους δρόμους του Σάο Πάολο. Η ανάγνωση της “Φάρμας των Ζώων” [en] του Τζορτζ Όργουελ αποτέλεσε καταλύτη για τη μεταμόρφωσή του, αλλάζοντας την οπτική του γωνία και αποδεικνύοντας ότι η ανάγνωση ενός βιβλίου αλλάζει τις ζωές των ανθρώπων.

Ο Robson Mendonça κρατά το μονοπάτι του ανοιχτό, ώστε να μπορούν κι άλλοι να τον ακολουθήσουν, βγαίνοντας στους δρόμους με τους πωλητές του περιοδικού Ocas [pt], το οποίο έχει ήδη συζητηθεί σε άλλη δημοσίευση [en] ή μαζί με το Κρατικό Κίνημα για τους Άστεγους (Movimento Estadual da População em Situação de Rua), του οποίου ηγείται ο Mendonça και υπερασπιστές χιλιάδων άστεγων ανθρώπων.

Το παρακάτω βίντεο [pt] δείχνει εν δράσει την Bicicloteca στο Σάο Πάολο:

Η πρωτοβουλία αποτελεί κομμάτι των δραστηριοτήτων του Ινστιτούτου Πράσινης Κινητικότητας (IMV) [pt], μιας ΜΚΟ που επικεντρώνεται σε εναλλακτικά και βιώσιμα μέσα μεταφοράς για πόλεις. Μέσω ηλεκτρονικής αλληλογραφίας, ο πρόεδρος της οργάνωσης, Lincoln Paiva, ενθυμείται πώς ξεκίνησαν όλα:

Η Bicicloteca είναι ένα ανεξάρτητο κίνημα, το οποίο ξεπήδησε σε διάφορες περιοχές ανά τον κόσμο, στοχεύοντας να φτάσει εκεί που δεν μπορούσαν να φτάσουν οι παραδοσιακές βιβλιοθήκες και να το κάνει με τον απλούστερο και οικονομικότερο δυνατό τρόπο. Η Βicicloteca για τους Άστεγους γεννήθηκε μετά από μια συνάντηση που είχα με τον Robson Mendonça, πρώην άστεγο που εγκατέλειψε τους δρόμους, αφού διάβασε τη “Φάρμα των Ζώων”. Το ινστιτούτο έκανε δωρεά την πρώτη Βicicloteca και οι υπόλοιπες δωρίστηκαν ακολούθως από ιδιωτικές πρωτοβουλίες.

Κατά την πάροδο ενός χρόνου, η Βicicloteca πραγματοποίησε περισσότερους από 107.000 δανεισμούς χωρίς καθόλου γραφειοκρατία, αντλώντας από μια συλλογή παραπάνω από 30.000 βιβλίων. Επί του παρόντος, το Ινστιτούτο Πράσινης Κινητικότητας εργάζεται επί της επιτήρησης του προγράμματος και της επέκτασής του σε άλλες ΜΚΟ που ενδιαφέρονται να το υιοθετήσουν. Η Bicicloteca επίσης δανείζει βιβλία γραμμένα σε μέθοδο Μπράιγ για άτομα με προβλήματα όρασης, προωθεί δραστηριότητες σε δημόσιες πλατείες και διοργανώνει ιστορικούς περιπάτους [pt] στους δρόμους.

Το λογότυπο του προγράμματος, GreenMobility στο Flickr (CC BY-NC 2.0)

Όλη αυτή η δουλειά έχει ένα θετικό αντίκτυπο. Δείγμα της αναγνώρισής της είναι το γεγονός ότι το IMV και η πρωτοβουλία Bicicloteca προτάθηκαν για το Βραβείο Βιώσιμου Πολίτη (Prêmio Cidadão Sustentável) [pt] στην κατηγορία Περιβάλλον και Πολιτισμός.

Ακόμα και ενάντια στις αντιξοότητες, που θα μπορούσαν να θέσουν τέρμα στη δουλειά, ολόκληρη η πόλη του Σάο Πάολο έδειξε την καλή της θέληση και σεβασμό. Το Σεπτέμβριο του 2011, η Bicicloteca εκλάπη, σημαντικές όμως αναδημοσιεύσεις και κρούσεις από τα τοπικά ΜΜΕ συνέβαλαν στην επανάκτηση του εξοπλισμού. Η αντιξοότητα αυτή μεταμορφώθηκε σε κινητοποίηση στο Movere [pt], μια διαδικτυακή πλατφόρμα συμμετοχικής χρηματοδότησης. Το παρακάτω βίντεο χρησιμοποιήθηκε για την έκκληση σε δωρεά 12 χιλιάδων reais για την κατασκευή δυο Bicicloteca:

Συνεχίζοντας να καινοτομεί, η Bicicloteca επίσης μεταφέρει όπου πηγαίνει και δωρεάν πρόσβαση στο Διαδίκτυο μέσω ηλιακής ενέργειας [pt]. Και δεν είναι μόνο για τους άστεγους. Χωρίς περιορισμούς, η Bicicloteca εκδημοκρατίζει την πρόσβαση στην πληροφορία, στη διασκέδαση και στον πολιτισμό για το κοινό, τους εργαζόμενους και τους φοιτητές.

Στη Βραζιλία, όπου πηγαίνει η Bicicloteca, κουβαλά το μήνυμα ότι ένα βιβλίο μπορεί να αλλάξει μια ζωή. Με την ίδια αυτή ιδέα, η οργάνωση Βιβλιοθήκες Χωρίς Σύνορα, για παράδειγμα, καθιστά δυνατή την ανάγνωση για όσους βρίσκονται σε κίνδυνο και ανάγκη στην Αϊτή, εγκαθιστώντας κινητές βιβλιοθήκες για την εξυπηρέτηση του ντόπιου πληθυσμού. Ο κόσμος έχει άπλετο χώρο για δημιουργικές προσεγγίσεις επί των βιβλιοθηκών.